A igrexa de San Martiño de Lalín de Arriba ten a súa orixe nun antigo mosteiro benedictino mixto fundado no século X polo bispo de Mondoñedo, Árias Peláez, co propósito de acoller e asistir aos peregrinos que percorrían o Camiño de Inverno cara a Santiago de Compostela. Aínda que o mosteiro desapareceu no século XIV, consérvase a igrexa construída no século XII, dunha soa nave rectangular con ábsida, á que se engadiu posteriormente, xa no século XVIII, unha sacristía. A fachada occidental consérvase practicamente íntegra e acolle a portada principal formada por un arco de medio punto con dúas arquivoltas apoiadas sobre pares de columnas acodilladas, cuxos capiteis interiores presentan decoración mentres que os exteriores son lisos. O tímpano é liso e o conxunto remátase cunha sinxela espadana dun só arco. Nos muros laterais consérvanse canzorros de distintas formas, xanelas seteiras e numerosas marcas de canteiro, especialmente visibles no muro sur. No interior destaca o arco triunfal de medio punto, apoiado sobre columnas con bases decoradas con garras e capiteis de motivos vexetais. A ábsida conserva unha xanela ornamentada con arquivolta sobre columnas decoradas, entre as que destaca un capitel con cunchas de vieira, símbolo vinculado ao Camiño de Santiago, ademais dunha antiga seteira hoxe cegada. Nas inmediacións do templo atópase ademais o cruceiro máis antigo do municipio, datado en 1675, que completa este conxunto de gran interese histórico e relixioso. O conxunto, rodeado pola paisaxe rural de Lalín, permite comprender a importancia histórica deste enclave nas rutas de peregrinación medievais e na vida relixiosa da comarca.
Localización
Enlaces externos
