A igrexa de San Pedro de Ancorados constitúe un dos exemplos máis singulares e valiosos do románico na provincia, tanto pola calidade da súa arquitectura como pola complexa evolución histórica que experimentou ao longo dos séculos. Crese que o templo estivo vinculado en orixe á fundación que os Terciarios Regulares Franciscanos mantiveron en Santa María a Nova de Santiago, pasando posteriormente a mans das relixiosas Clarisas de Santiago. Esta relación con distintas comunidades relixiosas explica en boa medida as transformacións e ampliacións que alteraron a súa estrutura primitiva. Na súa concepción orixinal, a igrexa presentaba unha planta de nave única con ábsida pentagonal, unha tipoloxía de gran interese. Aínda que as reformas posteriores modificaron notablemente o edificio, o visitante pode apreciar aínda con claridade a estrutura románica orixinal e algúns dos seus elementos máis representativos, como a propia ábsida, a fachada occidental e parte dos muros laterais da nave. A adición de dúas grandes dependencias cadrangulares, a modo de seudotransepto, transformou profundamente o espazo interior. A fachada occidental mantén a portada románica de arco semicircular, cunha arquivolta de media cana enmarcada por listel e aresta baquetonada, apoiada sobre columnas de fustes lisos con capiteis de decoración vexetal que achegan ao conxunto unha imaxe de sobriedade e harmonía propias do románico rural galego. O elemento máis destacado do conxunto é, sen dúbida, a ábsida, formada por un tramo recto e outro pentagonal, articulado mediante semicolumnas e orixinalmente iluminado por cinco ventás, das que hoxe se conservan tres. O seu deseño arquitectónico e escultórico garda estreita relación coa ábsida central do mosteiro de Aciveiro (Forcarei), co que comparte solucións formais, decoración de capiteis e estrutura de alzados. Esta relación reforza o valor artístico do templo e sitúa a San Pedro de Ancorados como unha peza de especial interese dentro do románico da comarca.
Localización
Enlaces externos
