A igrexa de Santiago de Taboada é un destacado exemplo do románico de transición construído a comezos do século XIII en honra ao apóstolo. O templo, de planta rectangular con capela maior de forma case cadrada, sitúase xunto ao trazado da Vía da Prata do Camiño de Santiago, o que reforza o seu vínculo coa tradición peregrina. A parroquia é coñecida desde antigo pola ponte que comunicaba as terras de Deza e Trasdeza, un elemento clave na historia local.
No interior, a nave sepárase da capela maior mediante un arco de medio punto apoiado en medias columnas decoradas con motivos vexetais. A capela maior está cuberta por bóveda e reforzada por arcos similares. No exterior, os muros laterais mostran doce canzorros en cada lado e sinxelos contrafortes nos extremos. A cabeceira, de forma cadrada, adórnase cun ventanal románico, mentres que a fachada, sobria e equilibrada, remátase cun campanario barroco do século XVIII de dobre corpo coroado por pináculos.
Un dos elementos artísticos máis destacados do templo atópase na súa portada principal. Está formada por unha arquivolta sostida por columnas e apoiada en dúas pezas decoradas con cabezas de bóvidos. No tímpano destaca o relevo da loita entre Sansón e o león, un tema moi difundido na arte dos camiños de peregrinación. No interior sobresae tamén un retablo barroco con figuras policromadas que inclúe unha representación da batalla de Clavijo. A igrexa conserva ademais a sacristía do século XVIII, varias ventás románicas e seteiras, e mantén viva unha curiosa tradición local que convida aos peregrinos a golpear a porta coa cabeza ao pasar, xesto simbólico que lembra a profunda relación entre este templo e o antigo camiño xacobeo.
