Cruceiro de Santiago Peregrino e San Roque

O cruceiro de Santiago Peregrino e San Roque é un dos elementos patrimoniais máis singulares de Soutelo de Montes, localidade pertencente á parroquia de Santa María Madanela no concello de Forcarei. Este cruceiro forma parte da paisaxe histórica e cultural da zona, vinculado historicamente a antigos camiños de paso e peregrinación que atravesaban o interior de Galicia. A súa presenza na contorna de Soutelo (lugar que tradicionalmente acollía mercados, feiras e actividades comunitarias) lembra a función tradicional destas esculturas de pedra como referencia espiritual para camiñantes e veciños.

A cruz álzase sobre un fuste de pedra asentado en varios banzos, seguindo a tipoloxía tradicional dos cruceiros galegos. Destaca polo seu valor iconográfico e pola súa vinculación coa tradición xacobea local. Nel represéntanse as figuras de Santiago Peregrino e San Roque, ambos santos tradicionalmente asociados á protección de quen percorría antigas vías como o Camiño Miñoto Ribeiro, que conectaba territorios do interior con Santiago de Compostela e atravesa a zona de Soutelo de Montes.

Máis aló da súa función relixiosa, o cruceiro forma parte da identidade local e das tradicións da zona de Soutelo de Montes, integrado nunha contorna onde as festas tradicionais, como as dedicadas a San Roque e á Virxe do Carmen, seguen reunindo á poboación ao redor de elementos que combinan tradición relixiosa e patrimonio cultural. Situado nunha contorna rural de gran tradición, o cruceiro mantén viva a memoria dos antigos camiños e da devoción popular que durante séculos marcou a vida desta comarca.